دوره بررسی: اکتوبر ۲۰۲۵ تا اول اکتوبر ۲۰۲۶.
روابط پاکستان و افغانستان از تنشهای دورهای مرزی وارد مرحلهای شده است که حملات هوایی، آتش توپخانه، اقدامات متقابل نظامی و تلاشهای دیپلوماتیک همزمان جریان دارد. مهمترین پیامد مداوم آن، آسیب به غیرنظامیان در افغانستان بوده است.
یوناما از اول اکتوبر ۲۰۲۵ تا ۳۰ جون ۲۰۲۶ در داخل افغانستان ۴۹۹ کشته و ۱,۲۱۶ زخمی ملکی را در نتیجه خشونت مسلحانه فرامرزی ثبت کرده است. این آمار تنها تلفات داخل افغانستان را شامل میشود.
در حملات ۲۸ جون، یوناما ابتدا ۲۸ کشته و ۴۹ زخمی ملکی را در پکتیا، پکتیکا و کنر تأیید کرد؛ اما در گزارش سهماهه بعدی شمار زخمیان به ۱۸۹ نفر افزایش یافت. در چمکنی پکتیا ۲۲ غیرنظامی کشته و دستکم ۱۸۵ تن زخمی شدند. در اول اکتوبر، یوناما کشتهشدن ۱۰ غیرنظامی، که بیشترشان کودکان بودند، و زخمیشدن ۹ تن دیگر را در کنر و هلمند تأیید کرد.
کابل کاملاً خاموش نبوده است. مقامهای افغان حملات را محکوم کردهاند، پاکستان را به واردکردن تلفات ملکی متهم کردهاند، اقدامات نظامی متقابل انجام دادهاند و در مذاکرات نیز شرکت کردهاند. پرسش تحلیلی اصلی این است که آیا این واکنش از نگاه مردم برای بازداشتن حملات بیشتر و حفاظت از غیرنظامیان کافی به نظر میرسد یا خیر.
پیامدهای بشری گسترده بوده است. گزارشهای ملل متحد از ۲۶ فبروری تا ۵ مارچ ۱۸۵ مورد تلفات ملکی را ثبت کردند. دادههای ابتدایی OCHA از بیجاشدن حدود ۱۶,۴۰۰ خانواده خبر داد و WFP فعالیتهای خود را در مناطق متأثر متوقف کرد که توزیع مواد غذایی برای حدود ۱۶۰,۰۰۰ نفر را مختل ساخت.
فشار افکار عمومی الزاماً به معنای حمایت از جنگ گسترده نیست. مردم میتوانند هم خواهان توقف حملات پاکستان باشند و هم از جنگ طولانی دیگر، بیجاشدن بیشتر، بستهشدن مرزها و خسارت اقتصادی هراس داشته باشند.
در برابر کابل بهطور کلی سه مسیر قرار دارد: فشار دیپلوماتیک، پاسخ نظامی و مذاکره بر سر ریشه اختلاف امنیتی. پاکستان میگوید TTP از خاک افغانستان برای حملات در پاکستان استفاده میکند؛ کابل این اتهام را رد میکند.
از دید نویسنده، حفاظت از غیرنظامیان، پایان عملیات نظامی فرامرزی، ایجاد سازوکار قابل راستیآزمایی برای رسیدگی به نگرانیهای پاکستان درباره TTP و مذاکرات مستقیم سیاسی باید در یک چارچوب واحد دنبال شود. کارشناسان حقوق بشر ملل متحد نیز بر آتشبس دایمی، حل ریشههای منازعه و رعایت حقوق بینالملل تأکید کردهاند.
یادداشت: این نوشته تحلیلی دیدگاه و تفسیر ابرار ابراهیم را بازتاب میدهد. قضاوتها و برداشتهای مربوط به سیاست، متعلق به نویسنده است و موضع تحریری Margalla News را نمایندگی نمیکند.

