روزی تانک‌های شوروی در کوه‌های افغانستان می‌سوختند؛ امروز نمایندگان نظامی افغانستان در روسیه از پهپادها، موشک‌های دوربرد، جنگ‌افزارهای سنگین و سیستم‌های روباتیک دیدن می‌کنند. این تصویر تغییر عمیق روابط مسکو و کابل را نشان می‌دهد.
تماس روسیه با طالبان پس از آگست ۲۰۲۱ آغاز نشد. مسکو در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ نشست‌هایی را با حضور نمایندگان طالبان میزبانی کرد، در حالی که طالبان هنوز در روسیه ممنوع بودند. در ۲۰۲۴ نیز نمایندگان طالبان به مجمع اقتصادی بین‌المللی سن‌پترزبورگ دعوت شدند.
در ۱۷ اپریل ۲۰۲۵ دادگاه عالی روسیه ممنوعیت فعالیت طالبان را تعلیق کرد و در ۳ جولای همان سال روسیه نخستین کشور شد که حکومت طالبان را به رسمیت شناخت.
در می ۲۰۲۶ رابطه وارد مرحله نظامی-تخنیکی شد. روسیه و افغانستان در مسکو توافق همکاری امضا کردند. متن کامل آن منتشر نشده، اما محمد یعقوب مجاهد و ضمیر کابلوف گفته‌اند تمرکز فوری بر ترمیم و نگهداری تجهیزات روسی و شوروی موجود در افغانستان، از جمله هلیکوپترها و طیاره‌ها، است. شواهد موجود نشان نمی‌دهد مسکو تصمیم گرفته سیستم موشکی مشخص یا بسته بزرگ تازه تسلیحاتی به کابل تحویل دهد.
جغرافیا یکی از دلایل مهم توجه روسیه است. افغانستان مرز مستقیم با روسیه ندارد، اما امنیت آسیای مرکزی برای مسکو اهمیت بنیادی دارد. داعش خراسان مسئولیت حمله خونین کروکس سیتی هال در مارچ ۲۰۲۴ را پذیرفت و خطر شبکه‌های افراطی مرتبط با افغانستان و آسیای مرکزی را برای روسیه برجسته کرد.
تجارت نیز بخش مهم رابطه است. الکسی اوورچک، معاون نخست‌وزیر روسیه، گفته است آمار روسی حجم تجارت ۲۰۲۵ را حدود ۳۲۶ میلیون دالر و آمار افغانستان آن را نزدیک به ۵۰۰ میلیون دالر نشان می‌دهد. در دو ماه نخست ۲۰۲۶ تجارت ۲.۶ برابر افزایش یافته بود. در نوامبر ۲۰۲۵ نیز حدود پنج هزار تن دیزل روسی از مسیر ایران و راه‌آهن خواف–هرات به افغانستان رسید.
برای کابل، روسیه رسمیت و گزینه‌های بیشتر فراهم می‌کند. افغانستان تجهیزات روسی و شوروی دارد که به پرزه‌جات، ترمیم و خدمات تخنیکی نیاز دارند. روابط موازی با روسیه، چین، ایران، هند و آسیای مرکزی می‌تواند وابستگی به یک شریک را کاهش دهد.
پاکستان معادله را حساس می‌سازد. اسلام‌آباد می‌گوید تحریک طالبان پاکستان از خاک افغانستان برای حملات استفاده می‌کند؛ کابل این اتهام را رد می‌کند. خشونت مرزی و حملات هوایی روابط را بدتر کرده‌اند. با این حال شواهد معتبری وجود ندارد که سیاست روسیه در افغانستان اساساً علیه پاکستان طراحی شده باشد.
نشست هشتم مسکو در ۵ اکتوبر ۲۰۲۶ هدف گسترده‌تر مسکو را نشان می‌دهد: افغانستان، پاکستان، چین، ایران، هند و کشورهای آسیای مرکزی در یک میز حضور دارند. ضمیر کابلوف گفته است روسیه آماده است از این چارچوب برای تشویق کابل و اسلام‌آباد به مصالحه استفاده کند.
در ۱۹۷۹ مسکو با ارتش وارد افغانستان شد؛ در ۲۰۲۶ به‌جای اشغال، نفوذ می‌خواهد. این رابطه شاید بر اعتماد استوار نباشد؛ بر تقاطع نیازها و منافع استوار است.